Timur Vermes - On wrócił

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : On wrĂłcił (Er ist wieder da) Autor: Timur Vermes Ilość stron: 400 Wydawnictwo: W.A.B. Rok wydania: 2014 Cena: 39,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2018-08-10 Ocena: 70/100

Adolf Hitler budzi się na opuszczonej parceli i ze zdziwieniem konstatuje, Ĺźe nie jest juĹź w bunkrze, Martin Bormann nie odpowiada na wezwania, a mijający go przechodnie nie odpowiadają na tradycyjne niemieckie przywitanie. Chwilę później ze grozą odkrywa, Ĺźe jest rok… 2011. PrĂłbując oswoić się ze współczesną rzeczywistością, przez przypadek zostaje uznany za komika podszywającego się pod dyktatora i dostaje propozycję wystąpienia w telewizyjnym show… I okazuje się medialnym odkryciem. Odcinki z jego udziałem biją rekordy popularności, zarĂłwno w telewizji, jak i w internecie. Stacje informacyjne, radio i prasa coraz częściej zwracają na niego uwagę. Hitler staje się celebrytą…

Spoglądając na zasobność współczesnych Niemiec, jak też mniej czy bardziej relatywne ubóstwo Polski i innych krajów Europy Środkowej oraz Wschodniej można zadać sobie pytanie, czy aby na pewno hitlerowcy przegrali wojnę światową. Z drugiej strony zaś rzut oka na narodowe drużyny sportowe naszych zachodnich sąsiadów, grono redaktorskie ichniejszych mediów etc. rodzi uczucie pewnej wręcz kpiny na tle ewentualnego zadowolenia narodowych socjalistów z tego sukcesu gospodarczego. Jak na to zapatrywałby się zaś sam Wódz, Adolf Hitler?

Pytanie te stanowi niejako oś powieści Timura Vermesa, który nie turbuje się kwestią prawdopodobieństwa zaistnienia takiego zdarzenia, w nieporównanie większym stopniu zainteresowanego skutkami tego rodzaju podróży w czasie.



Autor nie uniknął jednak pewnej zasadniczej niekonsekwencji. Z jednej strony punktuje bowiem u współczesnych Niemców, zwłaszcza najmłodszego pokolenia, brak jakiejkolwiek świadomości historycznej, lekceważenie dla dość mrocznych instynktów tkwiących gdzieś głęboko, z drugiej jednak nakazuje on rodakom postrzeganie Hitlera i jego idei w kategoriach pastiszu, który to gatunek wręcz z definicji wymaga pewnej wiedzy i subtelności odbiorcy, jego wyczulenia na niuanse.

Rzeczona książka jest rĂłwnieĹź niejednoznaczna pod względem podejścia do zjawiska tzw. banalności zła. Z jednej strony Hitler piĂłra Vermesa stanowczo deklaruje Ĺźelazną powagę w podejściu do zagadnienia eksterminacji ĹťydĂłw, z drugiej zaś miejscami pozwala sobie na istne bon moty, ktĂłre mimo wszystko są w stanie wywołać pewne rozbawienie…

„On wrĂłcił” to mimo wszystko książka niejednoznaczna. Z jednej strony sprawia wraĹźenie, Ĺźe stanowczym pragnieniem autora jest, by rzeczony powrĂłt bynajmniej nie nastąpił, z drugiej jednak diagnozując róşnorakie przywary i słabości swoich współczesnych niekoniecznie wykazuje jakąkolwiek zdrową konstruktywność, momentami balansując na granicy dobrego smaku.