Szczepan Twardoch - Pokora

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Pokora Autor: Szczepan Twardoch Ilość stron: 516 Wydawnictwo: Literackie Rok wydania: 2020 Cena: 44,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2020-11-21 Ocena: 75/100

11 listopada 1918. Leutnant Alois Pokora wychodzi ze szpitala na ulice zrewoltowanego Berlina. Stary świat się skończył.

La Belle Époque umarła w okopach I wojny światowej. Nowy świat rodzi się w bólach: na froncie zachodnim i podczas rewolucji, przetaczającej się przez pokonane Niemcy.

Alois nie należał do starego świata, nie należy też do nowego. Syn górnika z Górnego Śląska, zrządzeniem losu wyrwany z proletariackiej rodziny, wszędzie spotyka się z pogardą i odrzuceniem. Samotny i prześladowany, wierzy tylko w erotyczną relację z perwersyjną, dominującą Agnes. Jednak w świecie, który się skończył, nic nie jest prawdziwe.

Śląska toĹźsamość narodowa to swoisty temat tabu nawet w III Rzeczypospolitej, odmawiającej chociaĹźby zarejestrowania stowarzyszenia sugerującego odmienną od polskiej i niemieckiej narodowość. Ślązacy w Polsce postrzegani są dość binarnie – jako specyficzni Polacy bądĹş „ostatki” po Niemcach (i Niemczech), ale tak naprawdę historia ich losĂłw jest w Kraju Nadwiślańskim niemal nieznana. Osoby znudzone podręcznikowymi bądĹş akademickimi analizami historycznymi, a zarazem choć odrobinę zainteresowane tematem, mogą sprĂłbować beletrystyki piĂłra Szczepana Twardocha.

JuĹź sam tytuł przedmiotowej pozycji to swoiste „puszczenie oka”, polskiemu czytelnikowi kojarzące się z jedną z cnĂłt, tymczasem w istocie jest to nazwisko głównego bohatera, świadczącym o jego (pra)słowiańskim rodowodzie, lecz w istocie stanowiące bodaj jego najsilniejszy związek z polskością w endecko-pepeesowskim rozumieniu.



Alois Pokora to osoba, ktĂłra poszła w okopy Wielkiej Wojny jako ochotnik, nieprzymuszana do walki „za cesarza i ojczyznę”, zarazem stroniąca od prinzĂłw i osĂłb z „von” przed nazwiskiem, ale teĹź postrzegana przez swoje rodzime środowisko jako element obcy, a w konsekwencji nieprzypisany tak naprawdę do nikogo i niczego.

Perspektywa głównego bohatera niewątpliwie będzie dla polskiego czytelnika ze wszech miar egzotyczna, opowiada bowiem o dylematach i historiach rozgrywających się tuĹź pod bokiem – okres ten w naszej historiografii koncentruje się na nadciągającej od wschodu Armii Czerwonej pod wodzą Michaiła Tuchaczewskiego, tymczasem dosłownie tuĹź obok owa rzekoma „osiemnasta najwaĹźniejsza bitwa decydująca o losach świata” mogła zostać w ogĂłle niedostrzeĹźona.

Nie kaĹźdy jednak czytelnik zostanie ujęty przez nie tyle styl, co nastrĂłj piĂłra Szczepana Twardocha, obecny rĂłwnieĹź w jego wcześniejszych dziełach. To, co mogło stanowić problem dla czytelnika przy okazji takiego „KrĂłla” jest obecne rĂłwnieĹź w „Pokorze” – dotyczy to jednak rĂłwnieĹź i atutĂłw śląskiego pisarza.

„Pokora” to cenna pozycja, choć historycznie chyba nieco spóźniona – a moĹźe dopiero przedwczesna? Autor nie oszczędza swojej postaci oraz nie jest łagodny dla czytelnika, co jednak zupełnie nie przeszkadza w wartkich postępach w lekturze.