Richard Morgan - Trzynastka

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Trzynastka (Black Man) Autor: Richard Morgan Ilość stron: 720 Wydawnictwo: Mag Rok wydania: 2020 Cena: 45 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2021-10-30 Ocena: 70/100

Za sto lat od dziś, wbrew wszelkim przewidywaniom, na Ziemi zapanowała stabilizacja – potęgi polityczne zdołały dojść do porozumienia, ktĂłrego podstawą stała się globalna niezaleĹźność handlowa i koegzystencja przy współpracy, a na Marsie rozwija się wspomagana przez nanotechnologię kolonia. Jednak pełne napięcia lata drugiej połowy dwudziestego pierwszego wieku zostawiły po sobie ciężkie dziedzictwo genetyczne. Skutki wczesnych prĂłb modyfikowania ludzkiego genomu Ĺźyją między nami jako ledwie tolerowane wyrzutki – licencjonowani, monitorowani i serdecznie nienawidzeni.

Dla Sevgi Ertekin, byłej policjantki wydziału zabójstw nowojorskiej policji, pracującej obecnie w ochronie korporacji kolonizacyjnych, problemy wariantów nie są czymś obcym. Jednak kiedy wariant 13, genetycznie stworzony supersamiec przygotowany do prowadzenia ostatnich wojen zeszłego stulecia przeżywa tajemnicze rozbicie statku kosmicznego na środku oceanu, a na kontynencie amerykańskim dochodzi do serii brutalnych zabójstw odkrywa, że czasami ogień można zwalczać tylko ogniem.

Carl Marsalis, sam będący zmodyfikowanym genetycznie, byłym Ĺźołnierzem, poluje na uciekinierĂłw z ramienia ONZ. Nie jest to wygodny sposĂłb na Ĺźycie – byli koledzy, trzynastki, nienawidzą go i boją się jako zdrajcy i zabĂłjcy, reszta ludzkości widzi w nim genetycznego potwora i przypomnienie mrocznych zakamarkĂłw ludzkiej psychiki – jest murzynem, w kaĹźdym sensie tego słowa. A w tej chwili znajduje się poza władzą ONZ, pozbawiony wsparcia, wsadzony do więzienia na Florydzie za zamiar udzielenia pomocy w aborcji. Kiedy więc Sevgi zgłasza się z ofertą, Carl natychmiast zgadza się pomĂłc.

Ostatnimi laty nieco zmniejszyło się napięcie – a przynajmniej w Polsce – na tle eksperymentĂłw sięgających samego ludzkiego genomu, choćby delikatnie sugerujących moĹźliwość ulepszenia kodu, nieraz w istocie jeśli nie wybrakowanego, to szytego szpagatem przez ewolucję. Nie oznacza to bynajmniej, Ĺźe nauka nie czyni postępĂłw w tej dziedzinie – dość tylko wskazać na zastosowanie komĂłrek macierzystych w pracach nad koronawirusowymi szczepionkami. Potencjalni nadludzie nie muszą jednak na pierwszy rzut oka niczym się róşnić od reszty społeczeństwa – tak jak bohater „Trzynastki” Richarda Morgana.

Carl Marsalis to swego rodzaju odpowiednik Ricka Deckarda, czyli wyspecjalizowanego łowcy tropiącego innych przedstawicieli własnego rodzaju, których główną przewiną jest sam fakt istnienia. No, może nie do końca są oni skazani na śmierć, ale izolacja od reszty ludzkości i brak potomstwa jest losem im przeznaczonym przez całą resztę homo sapiens.



Zmiany technologiczne nie są bynajmniej jedynymi interesującymi autora, gros uwagi poświęca on bowiem kierunkom, ku ktĂłrym ma zmierzać sytuacja geopolityczna, choć nie da się ukryć, iĹź najciekawsza dlań jest ewolucja samych StanĂłw Zjednoczonych. Trudno jednak uznać, by roztaczane przezeń wizje – w duĹźej mierze zresztą oparte na cudzej literaturze – były jakoś specjalnie zaskakujące.

Docenić naleĹźy z kolei zdolność brytyjskiego pisarza wywaĹźenia tempa – raz akcja mocno przyspiesza, później następują sceny pozwalające swobodniej zebrać myśli, przejścia zaś dokonują się dość płynnie. Z uznaniem naleĹźy rĂłwnieĹź odnieść się do faktu stronienia przez autora od drastycznych przejaskrawień i przesadyzmĂłw, ktĂłre dotykały niektĂłre z jego pomysłów z innych książek.

„Trzynastka” to wdzięczna lektura, jednak niesięgająca trzewi czy najgłębszych rejonĂłw jestestwa czytelnika, a przez to bez potencjału na pozostanie dłuĹźej w pamięci. Zarazem jednak pozostawia ona po sobie wdzięczną przestrzeń dla potencjalnej kontynuacji.