Ota Pavel - Śmierć pięknych saren

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł :Śmierć pięknych saren (Smrt krĂĄsnĂ˝ch srncĹŻ) Autor: Ota Pavel Ilość stron: 256 Wydawnictwo: Stara Szkoła Rok wydania: 2022 Cena: 49,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2023-03-31 Ocena: 85/100

Przywykliśmy, Ĺźe opowieści towarzyszą postaciom niebanalnym – księciem, księżniczkom, szlachcicom, wynalazcom i awanturnikom najróşniejszej maści – jak i czasom niezwykłym, właściwym dla historycznego przyspieszenia. Nieraz narzekamy rĂłwnieĹź na szarość własnej egzystencji, lecz spoglądając na nią wstecz nieraz odkrywamy, z ilu magicznych chwil się ona składa. A przynajmniej powinniśmy tak uczynić, czego doskonale uczy Ota Pavel.

Literatura zna tysiące, jeśli nie miliony przykładĂłw książek „o niczym”, czytadeł stanowiących swego rodzaju odpowiednik fast foods, moĹźe niekoniecznie pozostawiających czytelnika z uczuciem niesmaku czy literacką zgagą, lecz jednak podlegających zapomnieniu juĹź od pierwszej chwili po zakończeniu lektury. Tego rodzaju dzieła zwykło się określać mianem kiczowatych, lecz uĹźycie tego słowa w kontekście prozy czechosłowackiego pisarza byłoby kalumnią.

„Śmierć pięknych saren” ma konstrukcję autobiograficzną, ale nawet gdyby była zmyślona od początku do końca, to nie dbałbym o to, winszując autorowi talentu do pięknego zmyślania. Zarazem jednak niesie ona ze sobą tak potężny ładunek nostalgii i melancholii, Ĺźe trudno nie uwierzyć w jej autentyczność.



Nie do końca stwierdziłbym prawdę sugerując, Ĺźe akcja książki rozgrywa się w czasach „nudnych” – częściowo opowieść rozgrywa się w epoce II wojny światowej, rodzina autora zaś miała korzenie Ĺźydowskie z oczywistymi tego implikacjami… choć nie do końca, bo i los czeskich potomkĂłw Abrahama, Izaaka i Jakuba miał swoje osobliwości. W przewaĹźającej mierze jednak Wielka Historia jest gdzieś zupełnie indziej, co moĹźe o sobie powiedzieć zdecydowana większość z nas.

Miarą wielkości książki jest fakt, Ĺźe choć przez całe swoje Ĺźycie tylko raz miałem wędkę w swoich dłoniach i nigdy nie ekscytowałem się poławianiem ryb, to potrafiłem zrozumieć entuzjazm, ba, istny feblik cechujący rĂłd PopperĂłw vel PavlĂłw na tle „moczenia kija w wodzie”. Zadziwia urok, z jakim ową czynność odmalowuje autor, sam początkowo prezentując ją jako dziwactwo własnego ojca.

„Śmierć pięknych saren” to książka cechująca się niesamowitym ciepłem, tyleĹź o czeskim poczuciu humoru, co i autoironii i posmaku zgorzknienia. Nie tylko zasługuje ona na przypomnienie, lecz rĂłwnieĹź i na to, by nie zostać juĹź zapomnianą.