Neal Stephenson - Zamieć

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Zamieć (Snow crash) Autor: Neal Stephenson Ilość stron: 448 Wydawnictwo: ISA Rok wydania: 2007 Cena: 49,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2019-09-16 Ocena: 70/100

Informatykę zwykliśmy traktować w kategoriach „nauki o komputerach”, przy czym raczej mając na myśli urządzenia (hardware) niĹşli sposĂłb ich działania (software), choć czasami społeczeństwo skłonne jest pĂłjść na „kompromis” oczekując od zakładowego informatyka biegłości w obu tych sferach, nie dostrzegając pomiędzy nimi jakiejkolwiek granicy. Podobnie rzecz się ma z językoznawstwem – przyjmuje się, Ĺźe obce języki po prostu istnieją i trzeba je pamięciowo opanować, z rzadka jednak zwykło się zadawać pytania o przyczyny tego rozdziału – i ewentualnej odwracalności procesu, ktĂłry ku temu doprowadził. A właśnie tym zagadnieniom poświęcona jest „Zamieć” Neala Stephensona.

Akcja przedmiotowej powieści rozgrywa się w ostatnim dziesięcioleciu XX wieku, które jednak ze współczesnej perspektywy należy oceniać w kategoriach alternatywnej rzeczywistości. Doszło bowiem do zapaści instytucji państwa (amerykańskiego), a jako że natura nie znosi próżni, na jego miejscu powstał szereg mikropaństewek, dość groteskowych, raczej bez autentycznych pretensji wobec realizmu.

Szereg przewidywań autora moĹźe się obecnie wydawać przebrzmiała, ale nie moĹźna mu chociaĹźby odmĂłwić wizjonerstwa – taki Metawers wciąż nie jest bowiem wykluczony z uwagi na potencjał urządzeń rzeczywistości wirtualnej, choć wobec rozwoju Internetu raczej przybrałby nieco odmienny kształt. Podobnie osoba (a właściwie program) Bibliotekarza – czyli swego rodzaju mĂłwiącej Wikipedii jest juĹź bliski realizacji.



Autor snuje opowieść w typowy dla siebie sposĂłb, czasami rażący dłuĹźyznami dla czytelnika nastawionego na akcję, fascynujący zaś dla domorosłych erudytĂłw i miłośnikĂłw „ogrodĂłw rzeczy”. Nie sposĂłb nie docenić iście brytyjskiej u tego amerykańskiego twĂłrcy flegmy w snuciu narracji, rojącej się od zaskakujących wydarzeń bądĹş błyskotliwych ĹźartĂłw, podawanych w jednostajnej tonacji i kadencji właściwej dla prezentera wiadomości stacji BBC.

Nadto warto podkreślić ogrom wiedzy pisarza leżący u podstaw opowiadanej przez niego historii. Reprezentuje on ten szacowny rodzaj twórców literatury sci-fi, którzy piszą o tematach przez siebie zgłębionych w stopniu ponadprzeciętnym, stroniąc od prostych kliszy i konwenansów, a ceniących sobie niuanse.

„Zamieć” to pozycja dość problematyczna, jawiąca się jako pastisz z pretensjami wobec powagi. Dość łatwo ocenić ją w kategoriach grafomańskiego nieporozumienia, w istocie jest to jednak klejnot, moĹźe niezaliczający się do najszlachetniejszych spośrĂłd kamieni, daleki jednak od statusu literackiego zagrodowego błękitnokrwistego.