Michael John Harrison - Viriconium

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Viriconium Autor: Michael John Harrison Ilość stron: 608 Wydawnictwo: MAG Rok wydania: 2009 Cena: 45 PLN

Nie będę ukrywał, Ĺźe polska premiera „Viriconium” była czymś długo przeze mnie wyczekiwanym. Opowiadania M. Johna Harrison były dostępne w naszym pięknym nadwiślańskim kraju tylko w wersji angielskiej. Teraz, dzięki wydawnictwu MAG mamy niepowtarzalną okazję poznać mroczny świat zamieszkany przez Cywilizację Zmierzchu. Co najwaĹźniejsze – wszystkie dotychczas opublikowane opowiadania związane z Viriconium znajdziemy w jednym miejscu. Jest to o tyle istotne, Ĺźe pierwsza opowieść z cyklu, „Pastelowe Miasto”, wyszła spod prasy drukarskiej w 1971 roku, więc kompletowanie poszczegĂłlnych części mogłoby sprawiać problemy. Smutny jest fakt, Ĺźe w Polsce zbiĂłr wszystkich dotychczasowych dzieł Harrisona spod znaku Cywilizacji Zmierzchu wydano 9 (!) lat po premierze amerykańskiej. Ale podobno lepiej późno niĹź, później... czy wcale.

Opasłe (600 stron) tomiszcze „Viriconium” składa się z 10 tekstĂłw – 4 dłuĹźszych i 6 krĂłtkich. Wszystkie z nich połączone są światem, a w niektĂłrych przewijają się ci sami bohaterowie. Bardzo ciekawie prezentuje się fabuła i rys historyczny świata Harrisona. Cywilizacja Zmierzchu powstała na gruzach Cywilizacji Popołudnia. Era, w ktĂłrej rozpoczyna się powieść, przypomina wczesne średniowiecze, rozwijające się na ziemiach podbitego Rzymu. Lekko zmodyfikowane średniowiecze... Poprzednie cywilizacje pozostawiły obecnym mieszkańcom Viriconium w spadku sporo broni energetycznej, pojazdĂłw latających i innego zaawansowanego technologicznie sprzętu. Część z obywateli imperium umie się nim „jako tako” posługiwać, ale nikt do końca nie rozumie zasady jego działania, takĹźe z kaĹźdym zuĹźytym i uszkodzonym egzemplarzem nowoczesnego wyposaĹźenia cywilizacja cofa się nieodwracalnie o wieki wstecz. Wizja pesymistyczna. Podobnie jak cały utwĂłr. Surrealistyczne, ale i zarazem piękne (w całej swej grotesce) miasto pochłania nas, czytelnikĂłw (a przynajmniej mnie), bez reszty. Autor w swojej posępnej wizji świata nawet nie prĂłbuje ukrywać mrocznej części natury ludzkiej, ktĂłrą poznajemy, gdy wraz z kluczowymi postaciami dramatu przemierzamy mroczne zakątki Pastelowego Miasta. NiektĂłre części sagi kojarzyły mi się z nowoczesnymi wizjami postapokaliptycznymi. Mamy tutaj swoistą katastrofę i ciężki niczym ołów klimat wiszącej w powietrzu zagłady. Tak jakby „Fallout” kilkanaście dobrych wiekĂłw wcześniej. Nic dziwnego, Ĺźe zbiĂłr ten opublikowano w serii „Uczta wyobraĹşni” – moja najadła się do syta.



NiektĂłrym przeszkadzać moĹźe trochę niespĂłjna miejscami fabuła i takieĹź powiązania pomiędzy utworami, ale nie ukrywajmy – ciężko o idealne połączenie dzieł, pisanych w odstępie kilkunastu lat. Miejscami miałem teĹź wraĹźenie, Ĺźe mamy tu lekki przerost formy nad treścią – spowodowane jest to prawdopodobnie bardzo rozbudowanymi opisami zastosowanymi przez autora. Nie zaliczyłbym tego do wad – ale jak wiadomo – wszystko jest względne i kaĹźdy czytelnik moĹźe odebrać to inaczej.

U końca niniejszej recenzji na miejscu byłoby napisać o czym tak skrzętnie wychwalana książka właściwie opowiada. Jest to powieść o ludziach: wojownikach i tchĂłrzach, uciekinierach i bohaterach, szlachcicach i najemnikach. O mrocznej przeszłości i niezbyt optymistycznej przyszłości. O pesymizmie, wraĹźeniu nieuchronnej zagłady, o końcu i początku. O walce o władzę na zniszczonej ziemi i o prĂłbie normalnej egzystencji. O Viriconium. I po części o nas wszystkich. Wolę nie udzielać jakichkolwiek spojlerĂłw – nie chcę psuć nikomu rozkoszy poznawania mrocznego świata Harrisona. Nie gwarantuję, Ĺźe będzie to lektura łatwa – momentami wymaga trochę samozaparcia. Nie gwarantuję, Ĺźe wszyscy będą zadowoleni po jej zakończeniu. Nie gwarantuję teĹź, Ĺźe nie zepsuje ona Wam, drodzy czytelnicy, dobrego humoru. Raczej go nie poprawi. Mimo tego – serdecznie polecam. Warto zaryzykować.