Ken Follett - Upadek gigantĂłw

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Upadek gigantĂłw (Fall of Giants) Autor: Ken Follett Cykl: Stulecie (Century) Ilość stron: 1072 Wydawnictwo: Albatros Rok wydania: 2018 Cena: 52,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2021-03-03 Ocena: 80/100

Rok 1911. W Europie wprawdzie panuje pokĂłj, ale na scenie politycznej wyczuwa się rosnące napięcie. Najmniejsza iskra moĹźe wywołać poĹźar i ta atmosfera rzuca cień na losy rodzin pochodzących z róşnych krajĂłw. Angielski hrabia, dla ktĂłrego wojna jest kwestią honoru i warunkiem przetrwania brytyjskiego imperium. Walijski młody gĂłrnik walczący we Francji i Belgii oraz jego siostra wychowująca nieślubne dziecko. Dwaj rosyjscy bracia, z ktĂłrych jeden zostaje rewolucjonistą, a drugi emigruje do StanĂłw Zjednoczonych. Niemiecki oficer utrzymujący w tajemnicy przed ojcem – zatwardziałym obrońcą pruskich wartości – swĂłj związek z angielską arystokratką walczącą o prawa kobiet. Amerykański student prawa, przed ktĂłrym otwiera się droga do kariery politycznej...

W Polsce obowiązuje dość klarowna i jednoznaczna narracja dotycząca okresu I wojny światowej i pierwszych lat następujących po niej, podobnie ocenia się czy to traktat wersalski, czy to rewolucję paĹşdziernikową i wojnę domową w Rosji, o bataliach polsko-bolszewickich nie wspominając. Jak to zwykle jednak bywa, prostota obrazu z reguły stanowi jedną z form jego zniekształcenia, przywiązanie do detalu stanowi zaś swego rodzaju warunek prawdziwego oddania rzeczywistości. Siłą rzeczy jednak wydłuĹźa to wypowiedĹş, mogąc skutkować pozycjami o tak monumentalnych rozmiarach jak „Upadek gigantĂłw”.

Perspektywa rozbiorĂłw i dążeń niepodległościowych nie pozwala nam z rozrzewnieniem wspominać czasĂłw La Belle Époque, z jednej strony przesyconej wartościami i atmosferą, ktĂłre juĹź przeminęły, z drugiej zaś pełnej juĹź nie tylko nasion znanej nam współczesności. W odróşnieniu jednak od dzieł czy to siĂłstr BrontĂŤ, czy to Dickensa, książka Kena Folletta przeplata ze sobą losy przedstawicieli klas wyĹźszych (nie stroniąc od koronowanych lub nie głów państw) oraz najniĹźszych warstw społeczeństwa – gĂłrnikĂłw, wyrobnikĂłw od pokoleń czy teĹź bezrolnych migrujących do chlebem do miast oraz za Ocean.

Jakby tego rozmachu było za mało, autora w najmniejszym stopniu nie krępują granice państw, rzuca on swymi postaciami od Stanów Zjednoczonych przez Europę po Władywostok. Nie chodzi jednak tylko o wodzenie palcem po globusie, jego bohaterowie bowiem są osobami różnych narodowości i zdarza im się stawać z bronią przeciwko sobie.



Mimo wszystko nieco irytujący jest ujawniający się tu czy Ăłwdzie „imperiocentryzm” autora, jego skłonność do „przymuszania” choćby niemieckiej postaci do operowania w myślach jardami i milami. Nie są to usterki wielkie, znacznie większe wraĹźenie bowiem robi przywiązanie Folletta do szczegółów, gdyĹź rzetelne prace przygotowawcze niewątpliwie poprzedzały chwycenie przezeń za piĂłro.

Przypadł mi do gustu rĂłwnieĹź fakt zdolności autora do niuansowania charakteru swoich postaci, trudno ktĂłrąkolwiek z nich bądĹş pozostającą w ich otoczeniu uznać za jednoznacznego „szwarccharaktera”, mimo Ĺźe okazują się one zdolne do zdrad, hipokryzji i zwykłej małostkowości. W konsekwencji kaĹźdy kolejny rozdział moĹźe się okazać zaskoczeniem (choć znajomość historii znacząco obniĹźa stosowne prawdopodobieństwo tegoĹź), a zarazem jednak składa się na pewną logiczną całość.

„Upadek gigantĂłw” to lektura wielce satysfakcjonująca, wartka, dostarczająca satysfakcji tak z całości, jak i dawkowania pomniejszych porcji. Chyba największym komplementem moĹźliwym do skierowania pod jej adresem jest stwierdzenie, iĹź pomimo jej gabarytĂłw, po dotarciu do ostatniej strony czytelnik wciąż ma ochotę na więcej.