Kazuo Ishiguro - Klara i Słońce

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Klara i Słońce (Klara and the Sun) Autor: Kazuo Ishiguro Ilość stron: 320 Wydawnictwo: Albatros Rok wydania: 2021 Cena: 44,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2021-06-08 Ocena: 70/100

Klara, sztuczna przyjaciółka o wybitnych zdolnościach obserwacyjnych, ze swojego miejsca w sklepie bacznie śledzi zachowanie tych, ktĂłrzy mijają jego witrynę, i tych, ktĂłrzy decydują się wejść do środka. Ma nadzieję, Ĺźe ktĂłryś z klientĂłw wkrĂłtce wybierze właśnie ją. Ale kiedy wydaje się, Ĺźe jej los nareszcie się odmieni, Klara otrzymuje ostrzeĹźenie, by nie ufać zbytnio ludzkim obietnicom…

Literackie Nagrody Nobla nie zwykły kojarzyć się z fantastyką. Owszem, swego czasu przebąkiwano o szansach Stanisława Lema, czyniono to jednak bardzo nieśmiało i bez wymiernego efektu. Jest to swego rodzaju ucho igielne, przez ktĂłre moĹźe się prześlizgnąć nawet i Bob Dylan (nie twierdzę, iĹź niesłusznie), ale nie osoba śniąca na co dzień o odległych planetach czy spiczastouchych czarodziej(k)ach. Ale gdy się daną nagrodę juĹź przyzna…

Kazuo Ishiguro pozwolił sobie bowiem na coś, na co wielu literatĂłw z salonĂłw nigdy by się nie powaĹźyło, obawiających się, Ĺźe tego rodzaju mezalians juĹź na wieki będzie się dla nich wiązał z deklasacją i środowiskowym ostracyzmem, lecz jego status noblisty pozwala mu na poniekąd kaĹźdy rodzaj szaleństwa, wszak i tak juĹź nie czekają go Ĺźadne większe zaszczyty. Tymczasem jego najnowsza powieść – ktĂłrej główną bohaterką jest android, akcja zaś rozgrywa się w epoce powszechnie stosowanych prenatalnych ulepszeń genetycznych – niewątpliwie lokuje ją na półce właśnie z fantastyką.



Nie jest to bynajmniej Ĺźadne „hard sci-fi”, ale teĹź w Ĺźadnym razie metaforyczny moralitet w stylu „Folwarku zwierzęcego”, całości jednak nie jest aĹź tak daleko duchowi powieści chociaĹźby Isaaca Asimova czy innych klasykĂłw gatunku (jakkolwiek nieco współcześnie juĹź zapomnianych). Momentami wywołuje on skojarzenia chociaĹźby z takim „Ja, robot”, lecz zachowując suwerenność pozycja ta nie cechuje się aĹź taką intensywnością.

Niestety po zakończeniu lektury czytelnik nie moĹźe nie zacząć się zastanawiać, o czym tak naprawdę traktowała ta pozycja. Nie sposĂłb nie odnieść wraĹźenia, iĹź dla autora kluczowa jest nawet nie sama fabuła, a „główny” wątek fabularny w duĹźej mierze pełni rolę pretekstu dla dzielenia się nastrojem chwili.

„Klara i Słońce” to książka daleka od naiwności, choć na takową stylizowana. Doceniając suwerenność autora trudno ją jednak uznać za czołową czy to w jego dorobku, czy to prawdziwie znaczącą dla eksplorowanego przez pisarza gatunku, i to nawet w krĂłtkiej perspektywie czasowej.