Jacek Dukaj - Czarne Oceany

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł: Czarne Oceany Autor: Jacek Dukaj Gatunek: filozoficzne sci-fi akcji Wydawca: superNOWA Rok wydania: 2001 Ilość stron: 500 Cena: ok. 30 PLN

Swego czasu otrzymałem dwie książki Jacka Dukaja. W jednej ręce miałem „Perfekcyjną niedoskonałość”, w drugiej - „Czarne Oceany”. Trudno się było zdecydować, więc zasugerowałem się znaczkiem z okładki „Czarnych OceanĂłw” - „Zajdel 2002”. Jednak po paru stronach przerwałem czytanie, coś nie podeszła mi wtedy ta książka. Zabrałem się więc za „Perfekcyjną Niedoskonałość”. Do „Czarnych OceanĂłw” wrĂłciłem dopiero po jakimś czasie, znĂłw początek był trudny, jednak z czasem zaczęło się rozkręcać.

Akcja umiejscowiona jest w niedalekiej przyszłości, wyobrażalnej przyszłości. Dzięki temu właściwie każdy czytelnik może się postarać wyobrazić ją sobie bez tworzenia kosmicznych ekstrapolacji. Jest to, mniej więcej, połowa XXI wieku. Nastały rządy metoksykacji (to mechanizm pomiędzy ludźmi i instytucjami) i NEti (Nowa Etykieta, czyli zbiór praw, którymi muszą kierować się ludzie). Całe miasta pokryte są siecią Audio-Video, każdy jest nagrywany, a NEtia zabezpiecza przed procesami o zniewagę. Fau pax w tym świecie zazwyczaj kończy się w sądzie. Polem bitwy stały się parkiety światowych giełd, walczy się o pieniądze i pieniędzmi. Co prawda ludzie dzięki temu przestali ginąć, jednak zwykły, szary człowiek nie ma pojęcia o tym, co dzieje się wokół niego. Jak zwykle niezbyt optymistyczną wizją uraczył nas pan Jacek.

Głównym bohaterem jest Nicholas Hunt – osobnik, ktĂłry był wysoko, ale upadł nisko. Oczywiście z ramach „Wielkiej Polityki” obecnie prowadzi podrzędny projekt z pogranicza DARPA i NSA. Jednak projekt zaczyna się rozwijać, a i na świecie dzieją się dziwne rzeczy. Dotychczas odepchnięty w cień, wyjdzie na front działań mocarstw. Chciał wrĂłcić do Polityk, ale jednak nie takiego powrotu pragnął.



27-letni Jacek Dukaj znĂłw ekstrapolował przyszłość, strach bierze, Ĺźe jest to przyszłość tak czarna i jednocześnie realna. Jedno zdanie pięknie podsumowuje ten świat: „Nie było Ĺźadnych szumnych ustaw, nagłych rewolucji, konkretnych postanowień”. Nie oczekujmy więc rewolucji, społeczeństwa ewoluują i to naprawdę trudno dostrzec. Dopiero Dukaj ukazuje nam cel, do ktĂłrego zmierzamy.

Autor znĂłw stworzył coś interesującego – myślnię. Przez pierwszą część powieści poznajemy ją od strony teoretycznej, natomiast w drugiej części przyjdzie czas na praktykę. Naprawdę z zainteresowaniem czyta się koncepcje myślni i monad, do tego dochodzą jeszcze memy (psychomemy). Kiedy czyta się Dukaja, wszystko to wydaje się takie oczywiste, jednak warto samemu się nad tym zastanowić, ile w tym prawdy, bo w końcu jest to książka fantasy, a nie książka naukowa.

Jak juĹź wspomniałem, powieść moĹźna podzielić na dwie części: część teoretyczną, typową dla Dukaja, i część praktyczną – coś, co dodało pikanterii książce. Część teoretyczna to przede wszystkim dialogi i rozwaĹźania, mało akcji, ale za to wiele informacji. Jacek Dukaj stara się przekazać nam jak najwięcej wiedzy na temat świata, w ktĂłrym dzieje się akcja. Naprawdę warto to czytać uwaĹźanie, wręcz trzeba! Wszystko po to, aby mĂłc spokojnie przejść do części drugiej. W niej akcja leci jak szalona, miejscami ma się wraĹźenie, Ĺźe jest to przede wszystkim książka sensacyjna. Na miejscu byłoby porĂłwnanie do prozy Roberta Ludluma. To jest wielki plus. W Ĺźadnej wcześniejszej książce pan Jacek nie stworzył czegoś takiego. Jak widać potrafi.

Ten mix daje smakowitą mieszankę, moĹźna wciągnąć się i zatracić. Jest to jednak niebezpieczne, bo kiedy zacznie się duĹźo dziać, nie oderwiemy się aĹź do końca książki. Ciekawe jest rĂłwnieĹź to, Ĺźe na książkę musieliśmy czekać przeszło 4 lata, a treść była kilkukrotnie zmieniana pod wpływem naciskĂłw wydawcy. Podobno nadal niewiele z niej rozumie. Najbardziej na tym ucierpiała objętość, zostało niecałe 500 stron z ponad 100 napisanych pierwotnie. Czy wiele straciliśmy? Biorąc pod uwagę strony, ktĂłre mamy moĹźliwość przeczytać – nie sądzę. Jackowi Dukajowi udało się pozostawić sam „miĂłd” z powieści. MoĹźe nawet wyszło to na dobre, gdyĹź uniknięto dłuĹźyzn.

Książka na pewno godna polecenia. Otrzymujemy w niej wszystko to, co najlepsze z Dukaja plus akcję na poziomie Ludluma. Nic tylko usiąść i czytać.

Plusy:

niedaleka, wyobrażalna przyszłość

wciągająca akcja

to „COŚ” co trzyma przy książce do ostatnich stron

Minusy:

duża liczba wykładów, w których łatwo się zgubić

książkę najlepiej przeczytać ze 2-3 razy, by wydobyć z niej więcej

Książka otrzymuje 9 w dziesięciostopniowej skali wg Kahzada.

---

Jakub „Kahzad” Olejnik
E-mail autora: kahzad(at)wp.pl

---