Ian McDonald - Brasyl

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Brasyl Autor: Ian McDonald Ilość stron: 380 Wydawnictwo: MAG Rok wydania: 2015 Cena: 39 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2019-04-23 Ocena: 75/100

Jednym ze smutnych aspektów globalizacji jest fakt, iż jakkolwiek świat stał się nieco większą wioską, dostępną właściwie w zakresie każdego swego zakątku, o tyle staje się on zarazem nieco mniej urozmaicony, miast czarować swą egzotyką zaczyna porzucać swą różnorodność ulegając w mniejszym bądź większym stopniu uniformizacji na wzór społeczeństw zamieszkujących w basenie północnego Atlantyku. Widać to również na gruncie literatury science fiction, która miast czarować bogactwem swych koncepcji tak naprawdę choćby na polskich półkach poza krajowymi twórcami nie jest w stanie wyzwolić się z kręgu pisarzy wyrosłych na północ od Rio Grande czy po zachodniej stronie kanału La Manche (tudzież angielskiego). Jest symptomatyczne, że na podróże do innych kultur i na inne kontynenty zabiera nas Ian McDonald, czyli Brytyjczyk rodem z Manchesteru.

Tytuł recenzowanej książki jednoznacznie wskazuje na ulokowanie miejsca jej akcji. W istocie jest tak nie do końca, autor bowiem bez wielkiego wysiłku dowodzi, Ĺźe jest to pojęcie geograficzne bardzo szerokie, obejmujące swym zakresem słynne nadoceaniczne metropolie jak Rio de Janeiro czy São Paulo, lecz rĂłwnieĹź najbardziej dziewiczą Amazonię, wciąż zamieszkałe przez plemiona, o ktĂłrych współczesna nauka wie bardzo niewiele, jeśli w ogĂłle.



Autor zresztą heterogeniczność czyni jednym ze znakĂłw rozpoznawczych swej powieści, niemal kaĹźdy z jej bohaterĂłw genetycznie znacząco róşni się od pozostałych – nie tylko Stany Zjednoczone Ameryki były tzw. tyglem narodĂłw – choć nie wzbudza wątpliwości przynaleĹźność ktĂłregokolwiek z nich do kultury kojarzonej z flagą o przewadze kolorĂłw zielonego i złotego. A Ĺźe brytyjski pisarz całą akcję niejako rozdziela na plany czasowe – ktĂłre w dacie tworzenia książki śmiało moĹźna było określić mianem przeszłości, teraĹşniejszości i przyszłości – wariacje fabularne na temat kwantowego multiwersum nie powinny juĹź w ogĂłle dziwić czytelnika.

Docenić rĂłwnieĹź naleĹźy fakt zręczności, z jaką twĂłrca Ĺźongluje fikcjami i faktami, z wpleceniem w osnowę głównego wątku historii Moacira Barbosy oraz tzw. Maracanazo, choć na pewien sposĂłb kontrowersyjny i – uwaga! – niezgodny z rzeczywistością. Tu zresztą kryje się witz całej powieści, autor zmusza bowiem czytelnika do zadania sobie pytania, czy aby tenĹźe nie jest mieszkańcem rzeczywistości alternatywnej wobec tej zamieszkiwanej przez bohaterĂłw książki.

„Brasyl” to książka niebanalna, moĹźe nie tak „egzotyczna” jak „Rzeka BogĂłw” – jej akcja w istocie mogłaby się rozgrywać w połowie państw świata – lecz zarazem przez to na przewrotny sposĂłb bliĹźsza czytelnikowi, a to z uwagi na poświęcenie większej wagi snutej opowieści jako takiej.