Gardner Dozois - Księga magii

Informacje o ksiÄ Ĺźce Tytuł : Księga magii (The Book of Magic) Redaktor: Gardner Dozois Ilość stron: 690 Wydawnictwo: Zysk i S-ka Rok wydania: 2020 Cena: 59,90 PLN Autor recenzji: Piotr „Klemens” Kociubiński Data recenzji: 2020-12-27 Ocena: 70/100

KaĹźdy Frodo ma swojego Gandalfa... i Sarumana. Czym byłby Harry Potter bez Albusa Dumbledore'a... i Severusa Snape’a? Bohaterowie dysponujący odwieczną mądrością i róşnymi mocami, posiadający tajemną, często zakazaną wiedzę, czarodzieje i czarodziejki są kształtowani - lub zniekształcani - przez potężną magię, ktĂłrą chce nimi zawładnąć.

MoĹźe ostatnimi czasy w nieco mniejszym stopniu, skłaniając się ku bardziej „realistycznym” realiom średniowiecza (w europejskim wydaniu), ale literatura fantastyczna zawsze tkwi głęboko korzeniami w koncepcie magii jako takiej, kojarząc się z czarodziejami, wróşkami czy czarnoksiężnikami, ale w przypadku dotychczasowych zbiorĂłw opowiadań redagowanych przez Gardnera Dozoisa nigdy one nie wysuwały się na pierwszy plan. Do czasu, wszakĹźe.

Owa magiczność stanowi jednak o bodaj największym nieszczęściu literatury fantasy, a to z tej prostej przyczyny, Ĺźe nasuwa ona oczywiste skojarzenia z postaciami znanymi z utworĂłw braci Grimm czy Hansa Christiana Andersena, a w konsekwencji zwykła być klasyfikowana jako swego rodzaju „bajki dla dorosłych”, niegodne powaĹźnego zainteresowania. Niestety opowiadania zebrane w omawianym tomie raczej nie będą w stanie przełamać tej maniery, a to z tej przyczyny, Ĺźe cechuje je daleko posunięta lekkość. Nawet utwĂłr George’a R.R. Martina, ostatnimi laty wprowadzającego fantastykę na salony cechuje się wręcz dotychczas niekojarzonym z nim brakiem powagi.



Na tom składają się teksty pisarzy z reguły umiarkowanie, ale jednak znanych nad Wisłą, wielu z nich doczekało się takiego czy innego przekładu na język polski. Szkoda jednak, że gros z nich tak naprawdę była zaprezentowana polskiemu czytelnikowi już przy okazji poprzednich antologii, aż chciałoby się bowiem poznać nowe twarze.

Muszę przyznać, Ĺźe w książce tej zabrakło mi nade wszystko tekstĂłw powstałych z pragnienia przekazania jakiejś refleksji, czy chociaĹźby uzewnętrznienia siebie przez autora – czegoś w postaci wariacji na temat Czarnoksiężnika z Archipelagu wykreowanego przez Ursulę K. Le Guin. Oczywiście z pewnością forma krĂłtka jest pewnym naturalnym ograniczeniem, lecz, po pierwsze, dlaczego by takiemu czy innemu pisarzowi nie pozwolić na nieco więcej, po drugie zaś po dzień dzisiejszy w pamięci mam kilka mistrzowskich tekstĂłw liczonych raczej w stronach niĹşli ich dziesiątkach.

„Księga magii” to dość ciekawa propozycja na prezent okolicznościowy, zdatna tak na krĂłtsze, jak i bardziej czasochłonne posiedzenia.Wątpliwe jest jednak, by w pamięci czytelnika zostawiła ona jakikolwiek ślad na dłuĹźej.